فرق طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار؛ برای خرید و سرمایه‌گذاری کدام بهتر است؟

طلای ۱۸ عیار بخریم یا ۲۴ عیار؟ انتخاب بین این دو یک دوراهی بزرگ هنگام خرید طلاست. پاسخ این سوال فقط به عدد عیار بستگی ندارد. طلای ۱۸ عیار به دلیل مقاومت بیشتر برای استفاده روزانه مناسب‌تر است. اما طلای ۲۴ عیار چون نرم‌تر است بیشتر به شکل شمش عرضه می‌شود. برای سرمایه‌گذاری نیز باید  علاوه‌ بر عیار، نوع محصول، هزینه‌های جانبی و فاصله قیمت خرید و فروش بررسی شود که در ادامه مقاله تمامی این موارد را بررسی می‌کنیم.

 

تفاوت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار از نظر ظاهر، مقاومت و کاربرد

ظاهر و مقاومت یک قطعه طلا فقط به عیار آن بستگی ندارد. نوع فلزات استفاده شده در آلیاژ، روش ساخت، ضخامت قطعه و نوع پرداخت سطح هم روی رنگ و دوام آن اثر دارند. به همین دلیل دو قطعه طلا با عیار یکسان، ظاهر و مقاومت متفاوتی دارند.

 

مقاومت طلا به چه عواملی بستگی دارد؟

از آن‌جایی که طلای خالص نرم است و راحت شکل می‌گیرد، آن را با فلزات دیگری ترکیب می‌کنند تا میزان مقاومت طلا را بالا ببرند. از این‌رو طلای ۱۸ عیار در برابر فشار، فرورفتگی و تغییر شکل از طلای ۲۴ عیار مقاوم‌تر است. البته تمام طلاهای ۱۸ عیار مقاومت یکسانی ندارند چون نوع فلزات موجود در آلیاژ و روش ساخت محصول روی دوام آن تاثیر دارد.

ضخامت و طراحی محصول هم مهم هستند. چون احتمال دارد یک زنجیر ظریف ۱۸ عیار زودتر از یک زنجیر ضخیم با عیار بالاتر خم شود یا آسیب ببیند. طلای ۲۴ عیار به دلیل نرمی بیشتر زودتر دچار خط‌وخش یا فرورفتگی می‌شود. با این حال شکننده نیست ولی در برابر فشار و استفاده زیاد راحت‌تر تغییر شکل می‌دهد.

 

تفاوت رنگ طلای ۱۸ و ۲۴ عیار

طلای ۲۴ عیار رنگ زرد طبیعی‌تر و گرم‌تری دارد. رنگ طلای ۱۸ عیار به فلزات موجود در آلیاژ بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان گفت تمام طلاهای ۱۸ عیار زرد کم‌رنگ هستند. ترکیب مس و نقره طیف رنگ طلای زرد را تغییر می‌دهد، به‌طوری‌که افزایش مس، رنگ طلا را به قرمز یا صورتی نزدیک می‌کند و رنگ رزگلد را به وجود می‌آورد. فلزات پالادیوم یا نیکل هم رنگ طلا را به سفید نزدیک می‌کنند بنابراین برای ساخت طلای سفید از این فلزات استفاده می‌کنند. البته بعضی از طلاهای سفید با یک لایه رودیوم پوشانده می‌شوند تا سفید‌تر و براق‌تر به نظر برسند. عامل دیگری که می‌تواند ظاهر طلا را تغییر دهد نوع پرداخت سطح است. اگر دقت کرده باشید طلاهای براق، مات و بافت‌دار زیر نور رنگ‌های متفاوتی دارند. این تفاوت به دلیل نوع پرداخت سطح آن‌هاست.

 

هر عیار بیشتر در چه محصولاتی استفاده می‌شود؟

برای ساخت انگشتر، دستبند، النگو، گردنبند، زنجیر و زیورآلات نگین‌دار از طلای ۱۸ عیار استفاده می‌شود. چون مقاومت این عیار بیشتر است، سازنده طلا می‌تواند مدل‌های ظریف‌تر، قفل‌های کوچک و پایه‌های محکم‌تری برای نگهداری نگین طراحی کند. به همین دلیل بیشتر زیورآلاتی که برای استفاده روزانه ساخته می‌شوند ۱۸ عیار هستند. در مقابل طلای ۲۴ عیار به شکل شمش طلا و محصولاتی عرضه می‌شود که خلوص طلا در آن‌ها اهمیت زیادی دارد و برای سرمایه‌گذاری خریداری می‌شوند. البته زیورآلات ۲۴ عیار هم وجود دارند اما تنوع و کاربرد آن‌ها محدود است، ضخامت بیشتر و طراحی ساده‌تری دارند. چون ممکن است بر اثر فشار یا استفاده زیاد تغییر شکل دهند برای زنجیرهای خیلی ظریف، قفل‌های کوچک و پایه‌های حساس استفاده نمی‌شود.

 

هر گرم طلای ۲۴ عیار چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟

اگر دنبال یک راه‌حل ساده هستید که سریع بفهمید چه مقدار طلای ۱۸ عیار از نظر طلای خالص با طلای ۲۴ عیار برابر است، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید. این فرمول برای مقایسه وزن دو عیار کاربرد دارد:

وزن طلای ۲۴ عیار × ۲۴ ÷ ۱۸ = وزن معادل طلای ۱۸ عیار

حاصل تقسیم ۲۴ بر ۱۸ حدود ۱٫۳۳۳ است. بنابراین برای تبدیل وزن طلای ۲۴ عیار به ۱۸ عیار باید وزن آن را در ۱٫۳۳۳ ضرب کنید. اگر محاسبه براساس کدهای دقیق ۹۹۹٫۹ و ۷۵۰ انجام شود، ضریب تبدیل ۱٫۳۳۳۲ به دست می‌آید. اختلاف این عدد با ضریب ساده ۱٫۳۳۳ بسیار کم است.

برای مثال اگر یک گرم طلای ۲۴ عیار داشته باشید، وزن معادل آن در طلای ۱۸ عیار به شکل زیر محاسبه می‌شود:

۱ × ۲۴ ÷ ۱۸ = ۱٫۳۳۳ گرم

بنابراین یک گرم طلای ۲۴ عیار از نظر مقدار طلای خالص با حدود ۱٫۳۳۳ گرم طلای ۱۸ عیار برابر است.

برای تبدیل برعکس، فرض کنید یک طلای ۱۸ عیار ۱۰ گرمی دارید، برای محاسبه مقدار طلای خالص موجود در آن باید وزن طلا را در ۱۸ ضرب و بر ۲۴ تقسیم کنید، به شکل زیر:

۱۰ × ۱۸ ÷ ۲۴ = ۷٫۵ گرم

در نتیجه یک قطعه طلای ۱۸ عیار به وزن ۱۰ گرم، ۷٫۵ گرم طلای خالص دارد و از این نظر با حدود ۷٫۵ گرم طلای ۲۴ عیار برابر است.

البته باید به این نکته توجه کنید که این فرمول فقط برای حساب کردن مقدار طلای خالص استفاده می‌شود. موارد دیگری مانند اجرت ساخت، هزینه ضرب، بسته‌بندی و فاصله قیمت خرید و فروش می‌توانند قیمت نهایی محصول را تغییر دهند.

 

تفاوت قیمت طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار چگونه محاسبه می‌شود؟

در وزن یکسان، ارزش خام طلای ۲۴ عیار بیشتر است چون طلای خالص بیشتری دارد. منظور از ارزش خام، قیمت خود طلای موجود در محصول قبل از اضافه‌شدن اجرت، هزینه ضرب، بسته‌بندی، سود فروشنده و بقیه هزینه‌هاست.

اگر ارزش خام هر گرم طلای ۲۴ عیار را داشته باشید، می‌توانید ارزش معادل یک گرم طلای ۱۸ عیار را با فرمول زیر حساب کنید:

قیمت طلای ۲۴ عیار × ۷۵۰ ÷ ۹۹۹٫۹ = قیمت طلای ۱۸ عیار

برای مثال اگر فرض کنیم ارزش خام هر گرم طلای ۲۴ عیار ۲۴ میلیون تومان باشد:

۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۷۵۰ ÷ ۹۹۹٫۹ = حدود ۱۸٬۰۰۱٬۸۰۰ تومان

بنابراین اگر ارزش خام هر گرم طلای ۲۴ عیار ۲۴ میلیون تومان باشد، ارزش طلای موجود در یک گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۱۸ میلیون تومان خواهد بود. اختلاف ارزش خام این دو عیار در وزن برابر نیز حدود ۶ میلیون تومان است.

از جهت دیگر می‌توان گفت ارزش خام طلای ۲۴ عیار حدود ۳۳٫۳۲ درصد بیشتر از طلای ۱۸ عیار است. در مقابل طلای ۱۸ عیار حدود ۲۵ درصد ارزش خام کمتری نسبت به طلای ۲۴ عیار دارد. تفاوت این دو درصد به این دلیل است که مبنای محاسبه آن‌ها یکسان نیست.

 

چرا قیمت نهایی دقیقاً ۳۳ درصد فرق ندارد؟

اختلاف ۳۳٫۳۲ درصدی فقط زمانی درست است که ارزش خام دو عیار را در وزن یکسان مقایسه کنیم. مبلغ نهایی خرید یک محصول هزینه‌های دیگری هم دارد. زیورآلات ۱۸ عیار با اجرت ساخت، سود فروشنده و هزینه‌های مربوط به فاکتور فروخته می‌شوند. قیمت شمش ۲۴ عیار هم شامل هزینه ضرب، بسته‌بندی، گواهی اصالت، اعتبار برند و سود فروشنده است. میزان این هزینه‌ها در تمام محصولات یکسان نیست. برای مثال ممکن است اجرت یک انگشتر ۱۸ عیار با طراحی پیچیده زیاد باشد. از طرف دیگر شمش‌های کوچک ۲۴ عیار به‌ازای هر گرم هزینه ضرب و بسته‌بندی بیشتری نسبت به شمش‌های سنگین‌تر داشته باشند. به همین دلیل قیمت نهایی یک محصول ۲۴ عیار همیشه دقیقاً ۳۳٫۳۲ درصد بیشتر از یک محصول ۱۸ عیار نیست.

اگر رقم ۲۴ میلیون تومان قیمت نهایی یک شمش باشد و هزینه ضرب، بسته‌بندی و سود فروشنده را هم شامل شود، نمی‌توان آن را مستقیماً در فرمول تبدیل عیار قرار داد. ابتدا باید ارزش خام طلا از هزینه‌های جانبی جدا شود. برای مقایسه دقیق‌تر برای خرید طلا جهت سرمایه‌گذاری می‌توانید هزینه نهایی هر گرم طلای خالص را به این شکل حساب کنید:

هزینه هر گرم طلای خالص = مبلغ نهایی خرید ÷ مقدار طلای خالص موجود در محصول

مقدار طلای خالص هم با فرمول زیر به دست می‌آید:

وزن خالص محصول × کد عیار ÷ ۱۰۰۰ = مقدار طلای خالص

این محاسبه نشان می‌دهد برای به‌دست‌آوردن یک گرم طلای خالص در هر محصول واقعاً چه مبلغی پرداخت می‌کنید.

 

فاصله قیمت خرید و فروش چه تأثیری دارد؟

فاصله قیمت خرید و فروش، تفاوت بین مبلغی است که برای خرید محصول پرداخت می‌کنید و مبلغی که هنگام فروش آن دریافت می‌کنید. هرچه‌قدر این فاصله بیشتر باشد، قیمت طلا باید رشد بیشتری کند تا سرمایه شما به نقطه سربه‌سر برسد. می‌توانید میزان درصد این فاصله را با فرمول زیر حساب کنید:

درصد فاصله خرید و فروش = (مبلغ خرید − مبلغ فروش فوری) ÷ مبلغ خرید × ۱۰۰

برای مثال اگر طلایی را ۱۰ میلیون تومان بخرید و همان روز بتوانید آن را ۹ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بفروشید، فاصله قیمت خرید و فروش آن به این شکل حساب می‌شود:

(۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۹٬۲۰۰٬۰۰۰) ÷ ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۰۰ = ۸ درصد

در مثال بالا، فروش فوری محصول باعث ضرر ۸۰۰ هزار تومانی می‌شود. اجرت زیورآلات و بخشی از هزینه ضرب، بسته‌بندی یا برند شمش هنگام فروش به خریدار برنمی‌گردد. نداشتن فاکتور، آسیب‌دیدن بسته‌بندی شمش و تقاضای کم برای یک محصول هم می‌تواند این فاصله را بیشتر کند. بنابراین برای سرمایه‌گذاری نباید فقط اختلاف عیار را مدنظر قرار داد. با بررسی هزینه تمام‌شده هر گرم طلای خالص و فاصله قیمت خرید و فروش، می‌توانید محصولات مختلف را دقیق‌تر با هم مقایسه کنید.

 

برای سرمایه گذاری طلای ۲۴ عیار بخریم یا ۱۸ عیار؟

یکی از گزینه‌های رایج برای سرمایه‌گذاری، طلای ۲۴ عیار است چون مقدار طلای خالص بیشتری دارد. با این حال هزینه‌های جانبی دارد که می‌تواند قیمت نهایی آن‌ را بالا ببرد. البته این هزینه در شمش‌های کوچک به‌ازای هر گرم بیشتر به چشم می‌آید. در مقابل طلای ۱۸ عیار برای استفاده روزانه مناسب‌تر است و بیشتر به شکل زیورآلات فروخته می‌شود. اگر اجرت ساخت آن زیاد باشد، بخش بیشتری از هزینه‌ای که پرداخت می‌کنید هنگام فروش به شما برنمی‌گردد. با این حال یک طلای ۱۸ عیار کم‌اجرت می‌تواند از یک شمش کوچک ۲۴ عیار با هزینه‌های جانبی زیاد، خرید اقتصادی‌تری باشد.

بنابراین نتیجه می‌گیریم که بهترین عیار برای سرمایه‌گذاری یک عیار ثابت نیست. بین دو محصول با ارزش طلای خالص یکسان، آن محصولی بهتر است که هزینه تمام‌شده کمتر، اصالت مشخص و فاصله قیمت خرید و فروش کمتری داشته باشد.

 

عیار طلا مهم‌تر است یا نوع آن؟

گاهی‌اوقات نوع طلا از عیار آن برای سرمایه‌گذاری مهم‌تر است. برای مثال ممکن است یک طلای ۱۸ عیار اجرت زیادی داشته باشد یا یک شمش کوچک ۲۴ عیار با هزینه ضرب و بسته‌بندی بالایی فروخته شود. در هر دو حالت بخشی از بودجه شما به جای خرید طلا صرف هزینه‌های جانبی می‌شود.

انواع طلا را می‌توان به‌طور خلاصه به این شکل مقایسه کرد:

•    زیورآلات ۱۸ عیار برای استفاده و حفظ بخشی از ارزش پول مناسب هستند اما اجرت ساخت دارند.

•    شمش ۲۴ عیار مقدار طلای خالص زیادی دارد اما باید هزینه ضرب، بسته‌بندی، برند و شرایط بازخرید آن بررسی شود.

•    قیمت سکه علاوه بر ارزش طلای موجود در آن، از عرضه، تقاضا و حباب بازار هم تأثیر می‌گیرد.

•    طلای آب‌شده هزینه ساخت ندارد اما خرید آن بدون بررسی عیار، انگ و اصالت ریسک بالایی دارد.

برای مقایسه کامل انواع طلا می‌توانید مقاله «بهترین نوع طلا برای سرمایه‌گذاری» را بخوانید. در این مقاله تفاوت سکه، شمش، طلای آب‌شده و سایر گزینه‌ها از نظر هزینه خرید، ریسک و نقدشوندگی بررسی شده است.

 

برای بودجه محدود کدام بهتر است طلای ۱۸ عیار یا ۲۴ عیار؟

شاید فکر کنید برای پول کم همیشه بهترین گزینه خرید طلای ۱۸ عیار است اما اینطور نیست. با وجود اینکه قیمت هر گرم آن کمتر است اما طلای خالص کمتری دارد. از طرف دیگر شمش‌های کوچک ۲۴ عیار ممکن است نسبت به وزنی که دارند هزینه جانبی بیشتری داشته باشند. اگر هم به دنبال حفظ ارزش پولتان هستید و هم دوست دارید از طلایی که می‌خرید استفاده کنید، خرید یک طلای ساده و کم‌اجرت ۱۸ عیار انتخاب خوبی است. اما اگر هدفتان فقط سرمایه‌گذاری است، شمش ۲۴ عیار زمانی که هزینه جانبی و فاصله قیمت خرید و فروش منطقی داشته باشد گزینه مناسبی است. 

نکته خیلی مهمی که قبل از خرید طلا باید حتما به آن توجه کنید مقایسه سه عدد با یکدیگر است: مبلغ نهایی برای پرداخت، مقدار طلای خالص موجود در محصول و مبلغی که در صورت فروش فوری دریافت می‌کنید. با بررسی این سه عدد راحت‌تر می‌توانید محصولات مختلف را باهم مقایسه کنید.

 

هنگام خرید چگونه عیار و اصالت طلا را بررسی کنیم؟

رنگ و ظاهر طلا برای تشخیص عیار و اصالت آن کافی نیست. پیش از پرداخت، موارد زیر را بررسی کنید:

•    کد عیار: کدهای ۷۵۰ یا 18K  برای طلای ۱۸ عیار و کدهای ۹۹۹، ۹۹۹٫۹ یا 24K  برای طلای ۲۴ عیار استفاده می‌شوند. کد روی محصول باید با عیار نوشته‌شده در فاکتور یکسان باشد.

•    کد سازنده: این کد از یک حرف انگلیسی و چند عدد تشکیل می‌شود و واحد تولیدکننده را مشخص می‌کند. برای استعلام اعتبار کد سازنده، حرف بزرگ G را قبل از کد قرار دهید و عبارت کامل را به شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ پیامک کنید. برای مثال برای استعلام کد T683 باید عبارت GT683 را بفرستید.

•    فاکتور معتبر: مشخصات فروشنده، نوع محصول، وزن، عیار، قیمت طلا، اجرت، سود فروشنده و مبلغ نهایی باید در فاکتور نوشته شده باشد. اطلاعات فاکتور را با مشخصات محصول مقایسه کنید و آن را برای زمان فروش نگه دارید.

•    مشخصات شمش: نام سازنده، وزن، عیار، شماره سریال یا کد رهگیری و بسته‌بندی شمش را بررسی کنید. هر قطعه مستطیلی و بسته‌بندی‌شده‌ای شمش ۲۴ عیار نیست و بعضی پلاک‌ها با طلای ۱۸ عیار ساخته می‌شوند.

•    ری‌گیری طلای آب‌شده: عیار طلای آب‌شده باید در آزمایشگاه مشخص شده باشد و کد انگ روی قطعه با نتیجه استعلام و فاکتور مطابقت داشته باشد. طلای آب‌شده را فقط از فروشنده دارای مجوز و همراه با فاکتور بخرید.

•    روش‌های خانگی: آهن‌ربا، سرکه، سرامیک، رنگ و وزن طلا نمی‌توانند عیار آن را قطعی مشخص کنند. اگر درباره عیار محصول مطمئن نیستید، خرید را انجام ندهید. اگر بعد از خرید متوجه شدید عیار طلا با عیار نوشته‌شده در فاکتور فرق دارد، همراه با محصول و فاکتور به اتحادیه طلا و جواهر مراجعه کنید.

اگر برای اولین بار طلا می‌خرید و می‌خواهید با نحوه محاسبه قیمت، اجرت، فاکتور و نکات خرید امن آشنا شوید، مقاله «راهنمای خرید طلا برای مبتدی‌ها» را بخوانید.